54) Qamər Surəsi
"Ay" surəsi, 55 ayə,
Məkkədə nazil olub.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱقْتَرَبَتِ ٱلسَّاعَةُ وَٱنشَقَّ ٱلْقَمَرُ [٥٤:١]
1) O Saat yaxınlaşdı və ay bölündü.
وَإِن يَرَوْا۟ ءَايَةً يُعْرِضُوا۟ وَيَقُولُوا۟ سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ [٥٤:٢]
2) Onlar bir möcüzə gördükdə üz döndərib: “Bu, tez keçib-gedən bir sehrdir” deyirlər.
وَكَذَّبُوا۟ وَٱتَّبَعُوٓا۟ أَهْوَآءَهُمْ ۚ وَكُلُّ أَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ [٥٤:٣]
3) Onlar Peyğəmbəri yalançı saydılar və öz nəfslərinin istəklərinə tabe oldular. Halbuki hər bir iş bərqərar olacaqdır.
وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّنَ ٱلْأَنۢبَآءِ مَا فِيهِ مُزْدَجَرٌ [٥٤:٤]
4) Onlara küfrdən çəkindirən neçə-neçə xəbərlər gəlmişdir.
حِكْمَةٌۢ بَـٰلِغَةٌ ۖ فَمَا تُغْنِ ٱلنُّذُرُ [٥٤:٥]
5) Bu böyük bir hikmətdir. Lakin arxa çevirənlərə təhdidlər nə fayda verə bilər?!
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ ۘ يَوْمَ يَدْعُ ٱلدَّاعِ إِلَىٰ شَىْءٍ نُّكُرٍ [٥٤:٦]
6) Sən də onları tərk et! Carçının onları xoşagəlməz bir şeyə çağıracağı gün
خُشَّعًا أَبْصَـٰرُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ كَأَنَّهُمْ جَرَادٌ مُّنتَشِرٌ [٥٤:٧]
7) onlar zəlil baxışlarla gözlərini aşağı dikmiş halda ətrafa yayılan çəyirtkələr kimi qəbirlərindən çıxacaqlar.
مُّهْطِعِينَ إِلَى ٱلدَّاعِ ۖ يَقُولُ ٱلْكَـٰفِرُونَ هَـٰذَا يَوْمٌ عَسِرٌ [٥٤:٨]
8) Kafirlər carçıya tərəf tələsərək: “Bu nə çətin bir gündür!”– deyəcəklər.
۞
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا۟ عَبْدَنَا وَقَالُوا۟ مَجْنُونٌ وَٱزْدُجِرَ [٥٤:٩]
9) Onlardan əvvəl Nuh qövmü elçiləri yalançı hesab etmişdi. Onlar qulumuzu yalançı sayıb: “O, dəlidir!”– dedilər və ona hədə-qorxu gəldilər.
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنِّى مَغْلُوبٌ فَٱنتَصِرْ [٥٤:١٠]
10) O, Rəbbinə yalvarıb: “Məni üstələdilər! Mənə kömək et!”– dedi.
فَفَتَحْنَآ أَبْوَٰبَ ٱلسَّمَآءِ بِمَآءٍ مُّنْهَمِرٍ [٥٤:١١]
11) Biz göyün qapılarını leysan yağışı ilə açdıq.
وَفَجَّرْنَا ٱلْأَرْضَ عُيُونًا فَٱلْتَقَى ٱلْمَآءُ عَلَىٰٓ أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ [٥٤:١٢]
12) Yeri yarıb bulaqlar qaynatdıq. Göydən tökülən və yerdən çıxan sular əzəldən yazılmış bir iş üçün bir-birinə qovuşdu.
وَحَمَلْنَـٰهُ عَلَىٰ ذَاتِ أَلْوَٰحٍ وَدُسُرٍ [٥٤:١٣]
13) Biz onu taxtalardan pərçimlənib mismarlanmış gəmidə daşıdıq.
تَجْرِى بِأَعْيُنِنَا جَزَآءً لِّمَن كَانَ كُفِرَ [٥٤:١٤]
14) İnkar edilmiş peyğəmbərə mükafat olaraq o gəmi Gözlərimiz önündə üzüb gedirdi.
وَلَقَد تَّرَكْنَـٰهَآ ءَايَةً فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:١٥]
15) Biz onu (həmin hadisəni) nəsillərə ibrət üçün saxladıq. Amma heç bir yada salan varmı?
فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:١٦]
16) Görəydin Mənim əzabım və qorxutmağım necə oldu!
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:١٧]
17) Biz Quranı yada salmaq üçün asanlaşdırdıq. Amma heç bir yada salan varmı?
كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:١٨]
18) Ad qövmü də elçiləri yalançı saydı. Görəydin Mənim əzabım və qorxutmağım necə oldu!
إِنَّآ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِى يَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّ [٥٤:١٩]
19) Biz uzun sürən uğursuz bir gündə onların üstünə çox soyuq külək göndərdik.
تَنزِعُ ٱلنَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنقَعِرٍ [٥٤:٢٠]
20) O, insanları kökündən çıxardılmış xurma kötükləri kimi qopardıb atırdı.
فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:٢١]
21) Görəydin Mənim əzabım və qorxutmağım necə oldu!
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:٢٢]
22) Biz Quranı yada salmaq üçün asanlaşdırdıq. Amma heç bir yada salan varmı?
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِٱلنُّذُرِ [٥٤:٢٣]
23) Səmud qövmü də xəbərdarlıqları yalan saydı.
فَقَالُوٓا۟ أَبَشَرًا مِّنَّا وَٰحِدًا نَّتَّبِعُهُۥٓ إِنَّآ إِذًا لَّفِى ضَلَـٰلٍ وَسُعُرٍ [٥٤:٢٤]
24) Onlar dedilər: “Özümüzdən olan bir adamamı tabe olacağıq? Onda biz azğınlığa düşər və ağılsız iş görmüş olarıq!
أَءُلْقِىَ ٱلذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنۢ بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ [٥٤:٢٥]
25) Zikr aramızdan təkcə onamı verildi? Xeyr, o, yalançıdır, lovğadır!”
سَيَعْلَمُونَ غَدًا مَّنِ ٱلْكَذَّابُ ٱلْأَشِرُ [٥٤:٢٦]
26) Sabah onlar kimin yalançı və lovğa olduğunu mütləq biləcəklər.
إِنَّا مُرْسِلُوا۟ ٱلنَّاقَةِ فِتْنَةً لَّهُمْ فَٱرْتَقِبْهُمْ وَٱصْطَبِرْ [٥٤:٢٧]
27) Biz onları sınağa çəkmək üçün bir dişi dəvə göndərəcəyik. Sən isə gözlə və səbir et!
وَنَبِّئْهُمْ أَنَّ ٱلْمَآءَ قِسْمَةٌۢ بَيْنَهُمْ ۖ كُلُّ شِرْبٍ مُّحْتَضَرٌ [٥٤:٢٨]
28) Onlara xəbər ver ki, bu su, dəvə ilə onlar arasında bölüşdürülmüşdür. Hər biri su içməyə öz növbəsində gəlsin!”
فَنَادَوْا۟ صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَىٰ فَعَقَرَ [٥٤:٢٩]
29) Onlar öz yoldaşlarını çağırdılar. O da dəvəni tutub diz vətərini kəsdi.
فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:٣٠]
30) Görəydin Mənim əzabım və qorxutmağım necə oldu!
إِنَّآ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَٰحِدَةً فَكَانُوا۟ كَهَشِيمِ ٱلْمُحْتَظِرِ [٥٤:٣١]
31) Həqiqətən, Biz onlara bircə tükürpədici səs göndərdik və onlar mal-qara ağılında istifadə edilən quru saman kimi oldular.
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:٣٢]
32) Biz Quranı yada salmaq üçün asanlaşdırdıq. Amma heç bir yada salan varmı?
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍۭ بِٱلنُّذُرِ [٥٤:٣٣]
33) Lut qövmü də xəbərdarlıqları yalan saydı.
إِنَّآ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّآ ءَالَ لُوطٍ ۖ نَّجَّيْنَـٰهُم بِسَحَرٍ [٥٤:٣٤]
34) Biz onların üstünə qasırğa ilə birgə daşlar göndərdik. Yalnız Lutun ailəsini sübh çağı xilas etdik –
نِّعْمَةً مِّنْ عِندِنَا ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى مَن شَكَرَ [٥٤:٣٥]
35) Özümüzdən bir mərhəmət olaraq! Biz şükür edənləri belə mükafatlandırırıq.
وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا۟ بِٱلنُّذُرِ [٥٤:٣٦]
36) Lut onları Bizim əzabımızla hədələdi, onlar isə bu xəbərdarlıqlara şübhə ilə yanaşdılar.
وَلَقَدْ رَٰوَدُوهُ عَن ضَيْفِهِۦ فَطَمَسْنَآ أَعْيُنَهُمْ فَذُوقُوا۟ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:٣٧]
37) Onlar Lutdan qonaqlarını israrla tələb etdilər. Biz də onları kor etdik və dedik: “Əzabımı və təhdidlərimi dadın!”
وَلَقَدْ صَبَّحَهُم بُكْرَةً عَذَابٌ مُّسْتَقِرٌّ [٥٤:٣٨]
38) Sübh tezdən onlara yaxalarından əl çəkməyəcək bir əzab gəldi.
فَذُوقُوا۟ عَذَابِى وَنُذُرِ [٥٤:٣٩]
39) Elə isə əzabımı və təhdidlərimi dadın!
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:٤٠]
40) Biz Quranı yada salmaq üçün asanlaşdırdıq. Amma heç bir yada salan varmı?
وَلَقَدْ جَآءَ ءَالَ فِرْعَوْنَ ٱلنُّذُرُ [٥٤:٤١]
41) Xəbərdarlıqlar Firon nəslinə də göndərildi.
كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا كُلِّهَا فَأَخَذْنَـٰهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُّقْتَدِرٍ [٥٤:٤٢]
42) Onlar dəlillərimizin hamısını yalan saydılar. Biz də onları Qüvvət və Qüdrətimizə layiq şəkildə əzabla yaxaladıq.
أَكُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِّنْ أُو۟لَـٰٓئِكُمْ أَمْ لَكُم بَرَآءَةٌ فِى ٱلزُّبُرِ [٥٤:٤٣]
43) Sizin kafirləriniz onlardan yaxşıdırmı? Yoxsa Kitablarda sizə toxunulmazlıq vəd edilmişdir?
أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُّنتَصِرٌ [٥٤:٤٤]
44) Yoxsa onlar: “Biz qalib gələcək bir dəstəyik!”– deyirlər?
سَيُهْزَمُ ٱلْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ ٱلدُّبُرَ [٥٤:٤٥]
45) Bu dəstə mütləq məğlub olacaq və arxaya dönüb qaçacaqdır.
بَلِ ٱلسَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَٱلسَّاعَةُ أَدْهَىٰ وَأَمَرُّ [٥٤:٤٦]
46) Xeyr! Onlara vəd edilmiş vaxt o Saatdır. O Saat isə daha ağır, daha acıdır.
إِنَّ ٱلْمُجْرِمِينَ فِى ضَلَـٰلٍ وَسُعُرٍ [٥٤:٤٧]
47) Şübhəsiz ki, günahkarlar azğınlıq və əzab-əziyyət içindədirlər.
يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِى ٱلنَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا۟ مَسَّ سَقَرَ [٥٤:٤٨]
48) O gün onlar üzüstə Cəhənnəmə sürüklənəcək və onlara: “Cəhənnəmin təmasını dadın!”– deyiləcəkdir.
إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَـٰهُ بِقَدَرٍ [٥٤:٤٩]
49) Biz, həqiqətən də, hər şeyi qədərincə yaratdıq.
وَمَآ أَمْرُنَآ إِلَّا وَٰحِدَةٌ كَلَمْحٍۭ بِٱلْبَصَرِ [٥٤:٥٠]
50) Biz bircə dəfə əmr edirik, o da bir göz qırpımında yerinə yetir.
وَلَقَدْ أَهْلَكْنَآ أَشْيَاعَكُمْ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ [٥٤:٥١]
51) Biz neçə-neçə həmtaylarınızı məhv etmişik. Amma heç yada salan varmı?
وَكُلُّ شَىْءٍ فَعَلُوهُ فِى ٱلزُّبُرِ [٥٤:٥٢]
52) Onların etdiyi hər şey əməllərinin yazıldığı kitablarındadır.
وَكُلُّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ مُّسْتَطَرٌ [٥٤:٥٣]
53) Hər bir kiçik və böyük əməl yazılmışdır.
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍ وَنَهَرٍ [٥٤:٥٤]
54) Şübhəsiz ki, müttəqilər Cənnət bağlarında və çaylar kənarında,
فِى مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍۭ [٥٤:٥٥]
55) qadir Hökmdarın hüzurundakı haqq məclisində olacaqlar!