44) Duxan Surəsi
"Tüstü" surəsi, 59 ayə,
Məkkədə nazil olub.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ [٤٤:٢]
2) And olsun bu aydın Kitaba!
إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ فِى لَيْلَةٍ مُّبَـٰرَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ [٤٤:٣]
3) Biz onu mübarək bir gecədə nazil etdik. Həqiqətən, Biz qorxuduruq.
فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ [٤٤:٤]
4) Hər bir hikmətli iş o gecədə ayırd edilir –
أَمْرًا مِّنْ عِندِنَآ ۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ [٤٤:٥]
5) dərgahımızdan vəhy edilən əmr ilə. Həqiqətən, kitabları və elçiləri Biz göndəririk –
رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ [٤٤:٦]
6) sənin Rəbbindən mərhəmət olaraq. Şübhəsiz ki, O, Eşidəndir, Biləndir.
رَبِّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَآ ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ [٤٤:٧]
7) Əgər yəqinliklə inanırsınızsa, bilin ki, Allah göylərin, yerin və onların arasında olanların Rəbbidir.
لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْىِۦ وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ [٤٤:٨]
8) Ondan başqa ibadətə layiq olan məbud yoxdur. O həm dirildir, həm də öldürür. O həm sizin Rəbbiniz, həm də əcdadlarınızın Rəbbidir.
بَلْ هُمْ فِى شَكٍّ يَلْعَبُونَ [٤٤:٩]
9) Lakin onlar şəkkə qapılıb əylənirlər.
فَٱرْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ [٤٤:١٠]
10) Sən göydən aşkar bir tüstü gələcəyi günü gözlə.
يَغْشَى ٱلنَّاسَ ۖ هَـٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ [٤٤:١١]
11) O tüstü ki, insanları bürüyəcəkdir. Bu, ağrılı-acılı bir əzabdır.
رَّبَّنَا ٱكْشِفْ عَنَّا ٱلْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ [٤٤:١٢]
12) Onlar: “Ey Rəbbimiz! Bizi bu əzabdan qurtar, biz də iman gətirək”– deyəcəklər.
أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَآءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ [٤٤:١٣]
13) Onlar necə öyüd-nəsihət eşidə bilərlər ki, artıq onlara açıq-aşkar bir peyğəmbər gəlsə də,
ثُمَّ تَوَلَّوْا۟ عَنْهُ وَقَالُوا۟ مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ [٤٤:١٤]
14) onlar ondan üz çevirib: “Öyrədilmiş bir dəlidir!”– dedilər.
إِنَّا كَاشِفُوا۟ ٱلْعَذَابِ قَلِيلًا ۚ إِنَّكُمْ عَآئِدُونَ [٤٤:١٥]
15) Biz əzabı bir az sizdən uzaqlaşdırarıq, amma siz yenə azğınlığa qayıdacaqsınız.
يَوْمَ نَبْطِشُ ٱلْبَطْشَةَ ٱلْكُبْرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ [٤٤:١٦]
16) Kafirləri böyük bir müsibətlə yaxalayacağımız gün, Biz onlardan intiqam alacağıq.
۞
وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَآءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ [٤٤:١٧]
17) Biz onlardan əvvəl Fironun xalqını da sınadıq. Onlara möhtərəm bir elçi gəldi.
أَنْ أَدُّوٓا۟ إِلَىَّ عِبَادَ ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ [٤٤:١٨]
18) O dedi: “Allahın qullarını mənə qaytarın. Həqiqətən, mən sizin üçün etibarlı bir elçiyəm.
وَأَن لَّا تَعْلُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّىٓ ءَاتِيكُم بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ [٤٤:١٩]
19) Allaha qarşı təkəbbür göstərməyin. Həqiqətən, mən sizə aydın bir sübut gətirmişəm.
وَإِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ [٤٤:٢٠]
20) Mən sizin məni daşa basmanızdan həm mənim Rəbbim, həm də sizin Rəbbiniz olan Allaha sığınıram.
وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا۟ لِى فَٱعْتَزِلُونِ [٤٤:٢١]
21) Əgər mənə inanmırsınızsa, onda məndən uzaq olun!”
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ [٤٤:٢٢]
22) Sonra o, Rəbbinə yalvarıb dedi: “Həqiqətən, bunlar günahkar adamlardır!”
فَأَسْرِ بِعِبَادِى لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ [٤٤:٢٣]
23) Allah dedi: “Qullarımla birlikdə gecə yola çıx. Şübhəsiz ki, siz təqib olunacaqsınız.
وَٱتْرُكِ ٱلْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ [٤٤:٢٤]
24) Dənizi də sakit burax! Onlar suda batırılacaq əsgərlərdir!”
كَمْ تَرَكُوا۟ مِن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ [٤٤:٢٥]
25) Onlar neçə-neçə bağlar, çeşmələr qoyub getdilər;
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ [٤٤:٢٦]
26) Habelə əkinlər, möhtəşəm yerlər
وَنَعْمَةٍ كَانُوا۟ فِيهَا فَـٰكِهِينَ [٤٤:٢٧]
27) və içində həzz aldıqları nemətləri də qoyub getdilər.
كَذَٰلِكَ ۖ وَأَوْرَثْنَـٰهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ [٤٤:٢٨]
28) Bax belə! Biz o nemətlərə başqalarını varis etdik.
فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلْأَرْضُ وَمَا كَانُوا۟ مُنظَرِينَ [٤٤:٢٩]
29) Nə göy, nə də yer onlardan ötrü ağlamadı. Onlara möhlət də verilmədi.
وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلْعَذَابِ ٱلْمُهِينِ [٤٤:٣٠]
30) Artıq İsrail oğullarını alçaldıcı əzabdan qurtardıq –
مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيًا مِّنَ ٱلْمُسْرِفِينَ [٤٤:٣١]
31) Firondan. Həqiqətən, o, özünü yüksək tutan və həddi aşanlardan idi.
وَلَقَدِ ٱخْتَرْنَـٰهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ [٤٤:٣٢]
32) Biz onları (İsrail oğullarını) Öz elmimizlə aləmlərdən üstün tutduq.
وَءَاتَيْنَـٰهُم مِّنَ ٱلْءَايَـٰتِ مَا فِيهِ بَلَـٰٓؤٌا۟ مُّبِينٌ [٤٤:٣٣]
33) Onlara içində açıq-aydın imtahan olan dəlillər verdik.
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ [٤٤:٣٤]
34) Bunlar mütləq deyəcəklər:
إِنْ هِىَ إِلَّا مَوْتَتُنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ [٤٤:٣٥]
35) “Bizim ancaq bircə ölümümüz var. Biz bir daha dirildilməyəcəyik.
فَأْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ [٤٤:٣٦]
36) Əgər doğru deyirsinizsə, onda atalarımızı dirildib gətirin!”
أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ [٤٤:٣٧]
37) Bunlar yaxşıdır, yoxsa Tubba tayfası və onlardan əvvəlkilər? Biz onları məhv etdik. Çünki onlar günahkar adamlar idi.
وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَـٰعِبِينَ [٤٤:٣٨]
38) Biz göyü, yeri və onların arasında olanları əyləncə üçün və əbəs yerə yaratmadıq.
مَا خَلَقْنَـٰهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ [٤٤:٣٩]
39) Biz onları əsl həqiqət kimi yaratdıq, lakin çoxları bunu bilmir.
إِنَّ يَوْمَ ٱلْفَصْلِ مِيقَـٰتُهُمْ أَجْمَعِينَ [٤٤:٤٠]
40) Şübhəsiz ki, ayırd etmə günü onların hamısı üçün müəyyən olunmuş vaxtdır.
يَوْمَ لَا يُغْنِى مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْـًٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ [٤٤:٤١]
41) O gün dost dosta heç bir şeylə fayda verə bilməyəcək, onlara kömək də edilməyəcəkdir.
إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ [٤٤:٤٢]
42) Allahın rəhm etdiyi kimsələrdən başqa! Həqiqətən, O, Qüdrətlidir, Rəhmlidir.
إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ [٤٤:٤٣]
43) Həqiqətən, zəqqum ağacı
طَعَامُ ٱلْأَثِيمِ [٤٤:٤٤]
44) günahkar adamın yeməyidir.
كَٱلْمُهْلِ يَغْلِى فِى ٱلْبُطُونِ [٤٤:٤٥]
45) Əridilmiş yağın çöküntüsü kimi qarınlarda qaynayar –
كَغَلْىِ ٱلْحَمِيمِ [٤٤:٤٦]
46) qaynar su qaynayan kimi.
خُذُوهُ فَٱعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ [٤٤:٤٧]
47) Onu tutub Cəhənnəmin ortasına sürüyün!
ثُمَّ صُبُّوا۟ فَوْقَ رَأْسِهِۦ مِنْ عَذَابِ ٱلْحَمِيمِ [٤٤:٤٨]
48) Sonra əzab vermək üçün başına qaynar su tökün!
ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْكَرِيمُ [٤٤:٤٩]
49) Dad bu əzabı! Sən ki qüdrətli və şərəfli idin.
إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمْتَرُونَ [٤٤:٥٠]
50) Sizin şübhə etdiyiniz əzab budur!
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى مَقَامٍ أَمِينٍ [٤٤:٥١]
51) Allahdan qorxanlar isə təhlükəsiz bir yerdə –
فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ [٤٤:٥٢]
52) bağçalarda və çeşmələr başında olacaqlar!
يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ [٤٤:٥٣]
53) Taftadan və atlazdan libaslar geyib qarşı-qarşıya əyləşəcəklər.
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍ [٤٤:٥٤]
54) Bax belə! Üstəlik onları iri qaragözlü hurilərlə də evləndirəcəyik.
يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَـٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ [٤٤:٥٥]
55) Onlar orada əmin-amanlıq içində hər meyvədən istəyəcəklər.
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلْمَوْتَ إِلَّا ٱلْمَوْتَةَ ٱلْأُولَىٰ ۖ وَوَقَىٰهُمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ [٤٤:٥٦]
56) Onlar orada ilk ölümdən başqa heç bir ölüm dadmayacaqlar. Allah onları Cəhənnəm əzabından qorumuşdur –
فَضْلًا مِّن رَّبِّكَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ [٤٤:٥٧]
57) sənin Rəbbinin lütfkarlığı sayəsində. Məhz bu, böyük uğurdur.
فَإِنَّمَا يَسَّرْنَـٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ [٤٤:٥٨]
58) Biz Quranı sənin dilində asanlaşdırdıq ki, onlar öyüd-nəsihət ala bilsinlər.
فَٱرْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ [٤٤:٥٩]
59) Sən gözlə! Şübhəsiz ki, onlar da gözləyirlər.